Nang magpahayag si Noynoy Aquino ng kaniyang kandidatura bilang Pangulo ng Pilipinas, sinabi niyang ipagpapatuloy niya ang sinimulan ng kanyang mga magulang, lalo na ang mga programa ng kaniyang ina, Cory Aquino. Balik-aralan natin sa kasaysayan kung ano ang sinasabi ni Noynoy na kaniyang ipagpapatuloy.
Ilang buwan bago naging Pangulo si Gng. Aquino noong 1986, naglabas ng dokumento ang University of the Philippines School of Economics na nagsabing “The search for a recovery program that is consistent with a debt repayment schedule determined by our creditors is a futile one and should therefore be abandoned.”
Ang usapin ng pagbabayad sa utang panlabas ng bansa ay naging pangunahing usapin sa pag-upo ni Gng. Aquino ng taon ding iyon. Matatandaang pagkaupong-pagkaupo ni Gng. Aquino, pinuwersa siya ng IMF-WB (International Monetary Fund at World Bank) sa tulong ng mga komersiyal na bangkong kasangga nila na bayaran ang mga nasabing utang. Ang mga utang na ito ay nautang pa sa panahon ng pamahalaang Marcos. Sa madaling sabi, walang ibang naging pamimilian si Gng. Aquino kundi ang magbayad o hindi magbayad, sa kaalaman ng lahat na ang kabang bayan ng panahong iyon ay halos wala.
Naging magkasalungat ang Central Bank (sa pamumuno ni Jobo Fernandez) at NEDA (sa pamumuno ni Solita Monsod). Gusto ng Central Bank na bayaran ang mga utang na ito upang makaiwas sa mga parusang igagawad ng mga tagapagpautang tulad ng pagtigil ng pakikipagkalakalan sa atin ng ibang bansa, at paghinto ng tulong mula sa dayuhang bansa, na lalong magpapahirap sa mamamayang Pilipino. Ayon naman sa NEDA, ang alinmang nalalabing panalapi sa kabang bayan ay kailangang ilaan sa “domestic investment” o pagpapaunlad at muling pagbangon ng bansa, samakatwid ay nararapat ilaan ang gugol sa loob ng bansa.
Pinanigan ni Gng. Aquino ang Central Bank sa paglalabas nito ng Proclamation 50, at Executive Order 292 bilang pagkatig sa orihinal na tadhana ng PP 1177 ni Marcos na otomatikong maglalaan ng pambayad utang mula sa “national budget” taon-taon. Kasama sa babayarang ito ang walang pakinabang na Bataan Nuclear Power Plant.
Mula 1986 hanggang 1993, 8-10% ng gross domestic product o GDP ng bansa ang naibabayad sa utang panlabas taon-taon. Nakakapagtaka ang nangyari pagdating ng 1993, dahil sa halip na mabawasan ang utang panlabas, lalo itong nadagdagan. Mula 1986 hanggang 1993, nagbayad ang pamahalaang Aquino ng 30 bilyong dolyar ($30B), sa kabila ng $21B lamang ang aktwal na kabuuang pagkakautang ng bansa sa mga dayuhan. Nangyari ito dahil ang interes ng utang ayon sa kasunduan ay “variable” o batay sa pabago-bagong “rate” ng mga bangko. Kaya sa halip na mabawasan ang utang, lomobo ito sa $29B noong 1993, sapagkat napipilitan ang pamahalaan na mangutang muli upang bayaran lamang ang dati nang utang. Uutang para lang magbayad!
Sa kabuuang gastos ng pamahalaan, 7% lamang ang katumbas ng bayad interes sa dayuhang utang noong 1980, naging 28% noong 1994. Ang bayad sa kapital ng utang ay 26% ng “national budget, pero bumaba sa 16% noong 1994.
Naging pangunahing laan ng pamahalaan ang pagbabayad utang, kakambal nito ang pasweldo sa mga empleyado at pinuno ng gobyerno. Halos wala nang natira pa sa tinatawag na “capital expenditures”. Ang “capital expenditures” ay ang pondo o gastusin ng gobyerno na inilalaan sa mga “subsidies” sa mga “state universities” upang bumaba ang matrikula, sa NFA upang bumaba naman ang presyo ng mga pagkain, sa mga hospital upang bumaba ang presyo at dumami ang “stock” na gamot, sa NAPOCOR at mga water district upang bumaba ang bayarin sa kuryente at tubig, sa mga pagawain tulad ng dagdag na “class room”, kalsada, hospital, at iba pang imprastraktura.
Ipinatupad ng Pamahalaang Aquino ang mga patakarang minana sa Pamahalaang Marcos, at ayon ito sa tadhana ng “Structural Adjustment Programs” o SAP na ipinatutupad ng IMF-WB lalo na sa mga bansang kabilang sa “third world” o “underdeveloped countries”. Ang SAP ay naglalayong siguraduhing makakabayad ng utang ang isang bansang nangutang, sa pamamagitan ng pagtitipid, kahit pa masakripisyo ang mahahalagang programa ng gobyerno para sa kaniyang mamamayan, mga programang para sa tao at imprastraktura na saklaw ng tinatawag na “capital expenditures”.
Sa kaparehong panahon, mula 1987 hanggang 1991, nakatanggap ng dayuhang puhunan (Japan) ang bansa ng $797M, kumpara sa natanggap na puhunan ng Thailand na $23B.
Tumanggap din ng dayuhang puhunan mula sa Taiwan at Hongkong ang bansa na may kabuuang $1.6B, kumpara sa natanggap ng Thailand na $24B.
Ibig sabihin, ang pamumuhunan ng mga dayuhang bansa ay higit na pumapasok o pumapabor sa mga bansang higit na malulusog ang ekonomiya, kung saan malaki ang kikitain nila sa kanilang ipupuhunan. Kumpara sa Pilipinas, malaki ang laang gugol ng Thailand sa “capital expenditures” nito sa parehong panahon.
Dahil dito, sa buong panahon ng pamahalaang Aquino, 1-2% lamang ang paglago ng ekonomiya ng bansa, kumpara sa iba pang bansang Asyano na pumalo sa 6-10% taon-taon. Dahil ito sa halos walang dayuhang puhunang pumasok sa bansa, taliwas sa pambobola ng Central Bank kay Gng. Aquino na hindi umano matatakot ang dayuhang mamumuhunan sa atin pag masunurin tayong magbayad ng utang panlabas.
Kung paano tayo makakaahon sa sumpa ng utang panlabas, mainam pag-aralan ang karanasan at ipinakitang “political will” ng Argentina noong 2002. Pareho nating lubog sa dayuhang utang ang Argentina. Mula 2003 hanggang 2008 at sa kasalukuyan, lumago ang ekonomiya ng Argentina 10% taon-taon.
Ang determinasyon ng mga pinuno sa Argentina na ilaan ang pondo nila sa “domestic investment” sa halip na ipambayad lamang sa utang panlabas ang nagpaunlad dito, samantalang ang kawalan ng sariling pagpapasya sa panahon ni Gng. Aquino lalo na sa usapin ng reporma sa lupa, at pagbabayad ng utang panlabas, ang lalong nagpalubog sa hirap sa mamamayang Pilipino, at patuloy na nagpalubog sa panahon ni Gng. Arroyo, at patuloy ding magpapalubog sa habang panahon.
Sa papalapit na halalang 2010, tanungin natin ang mga kandidato nating “congressman”, senador, at Pangulo, kung ano ang “advocacy” nila tungkol sa usapin ng pagbabayad utang panlabas, na noon pa nagpapahirap sa mamamayan, panahon pa ng pamahalaang Marcos hanggang sa ngayon. Sa katotohanan, mas maliit na “budget” sa pagbabayad ng utang panlabas ay nangangahulungang mas malaking pondo para sa “domestic investment”. Malaking pondong laan ng gobyerno sa “domestic investment”, mas malaking “pork barrel” at Internal Revenue Allotment sa lahat ng pulitiko. Sa isang banda, pabor na sa kanila, pabor pa din sa atin.
Ang kahirapang dulot ng marahas na patakaran sa pagbabayad ng utang panlabas ay nararapat maging pangunahing “agenda” ng sinumang naghahangad maglingkod sa bayan, lalo na sa pambansang antas, sapagkat ang kaunlaran at simula ng wakas ng kahirapan ay magsisimula lamang sa unang oras na nabigyan ng solusyon ang utang panlabas.
Ang mga pulitiko o pinuno ng pamahalaan na hindi man lang pag-iisipan ang problemang ito, ay walang karapatang maglingkod sa taong bayan.
Ilang buwan bago naging Pangulo si Gng. Aquino noong 1986, naglabas ng dokumento ang University of the Philippines School of Economics na nagsabing “The search for a recovery program that is consistent with a debt repayment schedule determined by our creditors is a futile one and should therefore be abandoned.”
Ang usapin ng pagbabayad sa utang panlabas ng bansa ay naging pangunahing usapin sa pag-upo ni Gng. Aquino ng taon ding iyon. Matatandaang pagkaupong-pagkaupo ni Gng. Aquino, pinuwersa siya ng IMF-WB (International Monetary Fund at World Bank) sa tulong ng mga komersiyal na bangkong kasangga nila na bayaran ang mga nasabing utang. Ang mga utang na ito ay nautang pa sa panahon ng pamahalaang Marcos. Sa madaling sabi, walang ibang naging pamimilian si Gng. Aquino kundi ang magbayad o hindi magbayad, sa kaalaman ng lahat na ang kabang bayan ng panahong iyon ay halos wala.
Naging magkasalungat ang Central Bank (sa pamumuno ni Jobo Fernandez) at NEDA (sa pamumuno ni Solita Monsod). Gusto ng Central Bank na bayaran ang mga utang na ito upang makaiwas sa mga parusang igagawad ng mga tagapagpautang tulad ng pagtigil ng pakikipagkalakalan sa atin ng ibang bansa, at paghinto ng tulong mula sa dayuhang bansa, na lalong magpapahirap sa mamamayang Pilipino. Ayon naman sa NEDA, ang alinmang nalalabing panalapi sa kabang bayan ay kailangang ilaan sa “domestic investment” o pagpapaunlad at muling pagbangon ng bansa, samakatwid ay nararapat ilaan ang gugol sa loob ng bansa.
Pinanigan ni Gng. Aquino ang Central Bank sa paglalabas nito ng Proclamation 50, at Executive Order 292 bilang pagkatig sa orihinal na tadhana ng PP 1177 ni Marcos na otomatikong maglalaan ng pambayad utang mula sa “national budget” taon-taon. Kasama sa babayarang ito ang walang pakinabang na Bataan Nuclear Power Plant.
Mula 1986 hanggang 1993, 8-10% ng gross domestic product o GDP ng bansa ang naibabayad sa utang panlabas taon-taon. Nakakapagtaka ang nangyari pagdating ng 1993, dahil sa halip na mabawasan ang utang panlabas, lalo itong nadagdagan. Mula 1986 hanggang 1993, nagbayad ang pamahalaang Aquino ng 30 bilyong dolyar ($30B), sa kabila ng $21B lamang ang aktwal na kabuuang pagkakautang ng bansa sa mga dayuhan. Nangyari ito dahil ang interes ng utang ayon sa kasunduan ay “variable” o batay sa pabago-bagong “rate” ng mga bangko. Kaya sa halip na mabawasan ang utang, lomobo ito sa $29B noong 1993, sapagkat napipilitan ang pamahalaan na mangutang muli upang bayaran lamang ang dati nang utang. Uutang para lang magbayad!
Sa kabuuang gastos ng pamahalaan, 7% lamang ang katumbas ng bayad interes sa dayuhang utang noong 1980, naging 28% noong 1994. Ang bayad sa kapital ng utang ay 26% ng “national budget, pero bumaba sa 16% noong 1994.
Naging pangunahing laan ng pamahalaan ang pagbabayad utang, kakambal nito ang pasweldo sa mga empleyado at pinuno ng gobyerno. Halos wala nang natira pa sa tinatawag na “capital expenditures”. Ang “capital expenditures” ay ang pondo o gastusin ng gobyerno na inilalaan sa mga “subsidies” sa mga “state universities” upang bumaba ang matrikula, sa NFA upang bumaba naman ang presyo ng mga pagkain, sa mga hospital upang bumaba ang presyo at dumami ang “stock” na gamot, sa NAPOCOR at mga water district upang bumaba ang bayarin sa kuryente at tubig, sa mga pagawain tulad ng dagdag na “class room”, kalsada, hospital, at iba pang imprastraktura.
Ipinatupad ng Pamahalaang Aquino ang mga patakarang minana sa Pamahalaang Marcos, at ayon ito sa tadhana ng “Structural Adjustment Programs” o SAP na ipinatutupad ng IMF-WB lalo na sa mga bansang kabilang sa “third world” o “underdeveloped countries”. Ang SAP ay naglalayong siguraduhing makakabayad ng utang ang isang bansang nangutang, sa pamamagitan ng pagtitipid, kahit pa masakripisyo ang mahahalagang programa ng gobyerno para sa kaniyang mamamayan, mga programang para sa tao at imprastraktura na saklaw ng tinatawag na “capital expenditures”.
Sa kaparehong panahon, mula 1987 hanggang 1991, nakatanggap ng dayuhang puhunan (Japan) ang bansa ng $797M, kumpara sa natanggap na puhunan ng Thailand na $23B.
Tumanggap din ng dayuhang puhunan mula sa Taiwan at Hongkong ang bansa na may kabuuang $1.6B, kumpara sa natanggap ng Thailand na $24B.
Ibig sabihin, ang pamumuhunan ng mga dayuhang bansa ay higit na pumapasok o pumapabor sa mga bansang higit na malulusog ang ekonomiya, kung saan malaki ang kikitain nila sa kanilang ipupuhunan. Kumpara sa Pilipinas, malaki ang laang gugol ng Thailand sa “capital expenditures” nito sa parehong panahon.
Dahil dito, sa buong panahon ng pamahalaang Aquino, 1-2% lamang ang paglago ng ekonomiya ng bansa, kumpara sa iba pang bansang Asyano na pumalo sa 6-10% taon-taon. Dahil ito sa halos walang dayuhang puhunang pumasok sa bansa, taliwas sa pambobola ng Central Bank kay Gng. Aquino na hindi umano matatakot ang dayuhang mamumuhunan sa atin pag masunurin tayong magbayad ng utang panlabas.
Kung paano tayo makakaahon sa sumpa ng utang panlabas, mainam pag-aralan ang karanasan at ipinakitang “political will” ng Argentina noong 2002. Pareho nating lubog sa dayuhang utang ang Argentina. Mula 2003 hanggang 2008 at sa kasalukuyan, lumago ang ekonomiya ng Argentina 10% taon-taon.
Ang determinasyon ng mga pinuno sa Argentina na ilaan ang pondo nila sa “domestic investment” sa halip na ipambayad lamang sa utang panlabas ang nagpaunlad dito, samantalang ang kawalan ng sariling pagpapasya sa panahon ni Gng. Aquino lalo na sa usapin ng reporma sa lupa, at pagbabayad ng utang panlabas, ang lalong nagpalubog sa hirap sa mamamayang Pilipino, at patuloy na nagpalubog sa panahon ni Gng. Arroyo, at patuloy ding magpapalubog sa habang panahon.
Sa papalapit na halalang 2010, tanungin natin ang mga kandidato nating “congressman”, senador, at Pangulo, kung ano ang “advocacy” nila tungkol sa usapin ng pagbabayad utang panlabas, na noon pa nagpapahirap sa mamamayan, panahon pa ng pamahalaang Marcos hanggang sa ngayon. Sa katotohanan, mas maliit na “budget” sa pagbabayad ng utang panlabas ay nangangahulungang mas malaking pondo para sa “domestic investment”. Malaking pondong laan ng gobyerno sa “domestic investment”, mas malaking “pork barrel” at Internal Revenue Allotment sa lahat ng pulitiko. Sa isang banda, pabor na sa kanila, pabor pa din sa atin.
Ang kahirapang dulot ng marahas na patakaran sa pagbabayad ng utang panlabas ay nararapat maging pangunahing “agenda” ng sinumang naghahangad maglingkod sa bayan, lalo na sa pambansang antas, sapagkat ang kaunlaran at simula ng wakas ng kahirapan ay magsisimula lamang sa unang oras na nabigyan ng solusyon ang utang panlabas.
Ang mga pulitiko o pinuno ng pamahalaan na hindi man lang pag-iisipan ang problemang ito, ay walang karapatang maglingkod sa taong bayan.
No comments:
Post a Comment